Bu yazıda sizlere sunduğumuz kan yapan yiyecekler rehberi ile kan yapan besinler ve kan yapıcı yiyecekler hakkında merak ettiğiniz her sorunun cevabını bulacaksınız. Kan yapıcı besinler ile ilgili yazılmış en bilimsel ve en ayrıntılı makaleyi okuyacağınız için doğru adrestesiniz.

Bir çok sitede günlük yaşamda pek kullanmadığınız kan yapan yiyecekler ile karşılaşmış olabilirsiniz ancak bu sitede her zaman tüketebileceğiniz kan yapan besinler  ve demir içeren besinler üzerine odaklanacağız.

Kan yapan yiyecekler

Tabi ki google’da böyle bir arama yaptığınıza göre doktor size “Kansızlığın var.” demiştir büyük bir ihtimal. Peki ama kansızlık nedir ve neden olur?

kan yapan besinler

Kan yapan yiyecekler

Eğer kanınızdaki alyuvarların yani kırmızı kan hücrelerinin sayısı normalden az ise kansızlık problemi ile karşı karşıya olduğunuz söylenebilir. (Bunun tespit edilebilmesi için kesinlikle tahlil yaptırmanız ve doktor kontrolü şarttır.)

“Kansızlık genellikle zayıf kişilerde olur.” şeklindeki genelleme yanlıştır. Ancak zayıflıkla ilgili bir sorununuz varsa kilo aldıran yiyecekler ve kilo nasıl alınır başlıklı yazılarımızı okuyabilirsiniz.

Kilolu insanlarda da kansızlık problemi olabileceği için kilo verdiren yiyecekler ve zayıflamak istiyorum başlıklı yazılarımızı da bakabilirsiniz.

Kansızlık

Kansızlık genellikle çocukluk çağında demir eksikliğine bağlı olarak gelişir. Demir, hemoglobinin yani alyuvarlar içinde bulunan ve oksijen taşınmasında görevli olan maddenin en önemli yapı taşlarından biridir.

Hemoglobin ise vücudun farklı bölgelerine oksijen taşıyan insan vücudu için son derece gerekli bir proteindir. Vücuttaki seviyesini korumak çok önemlidir. Sağlıklı cilt, saç ve vücut bakımında önemli bir rol oynar. Hemoglobin düzeyleri çok düşük ise doktor size demir takviyesi tüketmenizi önerebilir. Düşük hemoglobin belirtileri; mide rahatsızlığı, bulantı, kusma, ishal, kan, ateş ve kabızlık olarak sayılabilir. Demirin yeterince alınmaması anemi adı verilen kansızlığa neden olabilir.

Kansızlık belirtileri

  1. Yorgunluk, bitkinlik ve halsizlik
  2. Yeme isteğinin azalması ve iştahsızlık
  3. Deri rengindeki değişimler, solukluk

Akdeniz anemisi

Vücudun bozuk hemoglobin üretmesi durumuna talasemi olarak da adlandırılabilen Akdeniz anemisi denir. Bu bozuk hemoglobin içeren alyuvarlar dalakta parçalanırlar. Böylece oksijen taşıyan bu alyuvarların sayısının azalması sonucunda  kansızlık meydana gelir. Ülkemizde en sık Akdeniz ve Ege bölgelerinde görülür.

kan yapan yiyecekler

Kan yapan besinler

Ne tür bir anemiye sahip olduğunuzu öğrenmeniz doğru teşhisin konulması açısından büyük bir önem taşımaktadır. Eğer normal kansızlık durumu varsa doktor sizden demir içeren gıdaları tüketmeniz isteyebilir ancak Akdeniz anemisi teşhisi konulan hastaların demir içeren gıdalarla beslenmeleri çok tehlikelidir. Bu nedenle doktor tarafından muayene edilmeden kulaktan dolma bilgileri uygulamaya kalkışmanız sağlığınızı ciddi anlamda tehlikeye atar.

Kan yapan besinler 

Aşağıda kan yapan besinler ile ilgili bir liste göreceksiniz. Ancak bunlar ile ilgili avantaj ve dezavantajlı bazı durumlar söz konusudur. Bu nedenle daha ayrıntılı bilgiler için lütfen yazının devamını okuyunuz. Çünkü bunlardan bazıları diğerlerine göre daha etkili olabilir. Bu nedenle doktorunuza danışmadan kullanmanız sakıncalı olabilir.

  1. Kırmızı et
  2. Karaciğer
  3. Dana eti
  4. Hindi eti
  5. Tavuk ciğeri
  6. Beyin
  7. Sardalya
  8. Badem
  9. Kavrulmuş fıstık
  10. Fındık
  11. Şam fıstığı
  12. Bezelye
  13. Nohut
  14. Kuru fasulye
  15. Ay çekirdeği
  16. Soya fasülyesi
  17. Maydonoz
  18. Muz
  19. Domates
  20. Ispanak
  21. Zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler,
  22. Alabalık
  23. Somon
  24. Yoğurt
  25. Peynir
  26. Yumurta sarısı
  27. Koyun budu
  28. Arpa
  29. Kepek ekmeği
  30. Pirinç

İbrahim Saraçoğlu kansızlık için incir kürü

Hemoglobin üretimini artıran besinler

Hemoglobin vücudumuzda üretilir ancak bazı besinlerin tüketimi hemoglobin üretimini artırır. Bu da kanın oksijen taşıma kapasitesini yükseltir. Yani hemoglobin açısından zengin derken içinde hemoglobin olduğu anlamına gelmiyor. Burada bahsedilen gıdaları tüketebilmeniz için mutlaka doktor teşhisi ve kontrolü şarttır. Yukarıda da ifade edildiği gibi sizdeki anemi çeşidi neler yemeniz ve neler yememeniz gerektiğini etkileyeceği için mutlaka doktorunuzun önerilerini uygulamanız gerekiyor. İşte hemoglobin açısından zengin besinler:

1. Kırmızı et

Sağlıkla ilgili her aramada karşımıza çıkan kırmızı et zengin bir hemoglobin kaynağıdır ve  B12, vitamini içeren kırmızı et vücuttaki normal demir seviyesini korumaya yardımcı olur.  En iyi hemoglobin üreten besindir. Bu nedenle özellikle kansızlık problemi ile karşı karşıya olanlar doktor önerisi ile günde 50 -100 gram arasında tüketebilir. Doktorları ne kadar tüketmesi gerektiğini zaten açıklayacaktır.

2. Deniz ürünleri

“Denizden babanız çıksa yiyebilirsiniz.” sözü fazla iddialı olsa da kansızlık sorunuz varsa bu sorunu gidermek için çok iyi bir alternatiftir deniz ürünleri.Hemoglobin üretimi artıran deniz ürünleri Ton balığı, istiridye, yayın balığı, somon, istiridye ve sardalye olarak sıralanabilir.

3. Süt ürünleri

Bir çok yerde süt kansızlık yapabilir şeklinde açıklamalar görmüş olabilirsiniz. Süt doktorunuzun önereceği şekilde tüketilebilir. Genellikle demir emilimini engellediği için süt eğer demir takviyesi kullanıyorsanız takviyeden en az 2 saat sonra tüketmenizde yarar vardır. Ancak, ayran, lor ve peynir gibi süt ürünleri  vücutta hemoglobin üretilmesini sağlayan gıdalardandır.

4. Tavuk ürünleri

Hemoglobin üretimini sağlayan en önemli tavuk ürünü yumurtadır. Özellikle yumurta sarısı demir açısından zengindir ve hemoglobin üretimine yardımcı olur.

5. Tahıllar

Ekmekler, makarna ve tahıl demir birincil kaynaklarıdır.  Arpa, buğday unu, pirinç, uzun taneli kahverengi pirinç gibi tahıllar ve ekmekler de demir açısından zengin kaynaklardır. Kepekli olanları ise lif açısından da zengindirler.

6. Baklagiller

Nohut, kuru fasulye, beyaz fasulye gibi baklagiller iyi oranda demir içerir. Yine diyetisyeniniz ya da doktorunuzun önereceği şekilde tüketmeniz kansızlık sorununuzu çözmenize yardımcı olacaktır.

7. Sebzeler

Özellikle pancar ve ıspanak gibi sebzeler, hemoglobin oluşumuna yardımcı olur. Kan sayımı yaptırmadan önce yiyeceğiniz suda haşlanmış ıspanak yemeği kan düzeylerinin yükseltebilir.

8. Meyveler

Meyveler, insan vücudu için çok yararlı olan antioksidanlar, vitaminler ve mineraller içerir. Eğer kansızlık problemi ile karşılaştıysanız doktorunuz size demir açısından zengin karpuz, üzüm, greyfurt, domates, elma, muz, portakal, çilek ve avokado gibi meyveleri tüketmenizi önerebilir. Ayrıca yüksek demir içeriği olan kurutulmuş meyveler de hemoglobin üretiminde çok etkilidirler. Bunlar; kuru kayısı, kuru erik, kuru üzüm ve kuru yemişler olarak sıralanabilir.

Kan yapan mineraller

Kan oluşumunu sağlayan minerallerden en önemlisi hiç şüphesiz demir mineralidir. Demirin kansızlıkla olan ilişkisini yukarıda ifade etmiştik. Ancak Akdeniz anemisi teşhisi konulan hastaların demir kullanmaması gerekir. Çünkü demir bazı organlarda birikir ve bazı rahatsızlıklara yol açar.

Demir

Demir minerali hemoglobin maddesinin en  önemli bileşenlerinden biridir. Hem hayvansal kaynaklardan hem de bitkisel kaynaklardan elde edilebilen demirin emilimi kolaydır. İyi demir kaynakları tavuk karaciğeri, istiridye, sığır eti, hindi, zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler, soya fasulyesi, mercimek, barbunya fasulyesi, şeker pekmezi ve ıspanak sayılabilir.

Demir ihtiyacı

Özellikle kadınlar için son derece önemli bir mineral olan demir hemoglobin üretiminin yanı sıra bazı enzimlerin ve minerallerin absorbe edilmesinde de rol oynar. Doktorunuz eğer kansızlık teşhisi koyduysa size ne kadar tüketmenşz gerektiğini söyleyecektir. Ancak sağlıklı bir bireyin günlük demir ihtiyacı aşağıdaki gibidir.

Yetişkin kadınlar için günlük demir ihtiyacı: 10-12 mg

Yetişkin erkekler için günlük demir ihtiyacı: 8-10 mg

Canan Karatay kansızlık için öneriyor:

Demir içeren besinler 

demir içeren yiyecekler

Demir içeren besinler

Demir içeren besinleri hayvansal ve bitkisel kaynaklar şeklinde ikiye ayırarak inceleyebiliriz. Yukarıda genel olarak hem hayvansal hem de bitkisel demir içeren besinlerden bahsettik. Ancak hangisi ne kadar oranda demir içerir. Bunun bilgisini de aşağıya listeledik. Herhangi bir kansızlık probleminde hayvansal demir kaynakları ile mi yoksa bitkisel demir kaynakları ile mi beslenmeniz gerektiğini doktorunuza danışabilirsiniz. Tabi ki ne kadar oranda tüketmeniz gerektiğini de doktora danışmak suretiyle öğrenebilirsiniz.

A. Hayvansal demir içeren yiyecekler

Protein açısından yeterli olmayan diyetler demir emilimini azaltan faktörlerdendir. Bu nedenle yüksek oranda protein içeren hayvansal gıdaların tüketimi aynı zamanda demir emilimini artırsa da sodyum minerali ve trans yağlar içermesi açısından olumsuz olarak görülebilir. Ancak hayvansal demir içeren yiyecekleri doktorunuzun önereceği şekilde kullanabilirsiniz.

1. Karaciğer

100 gram karaciğerde ortalama 21 gram protein ve  12 mg demir bulunur. Bu yetişkin kadınların günlük demir ihtiyacının tamamını karşılarken erkeklerde ihtiyaçtan fazlasını içerir. Ancak 120 mg kolesterol içerdiğini unutmayın ve doktorunuzun önereceği şekilde tüketin.

2. Tavuk ciğeri

100 gram tavuk ciğerinde ortalama 22 gram protein ve  7,4 mg demir bulunur. Bu yetişkin kadınların günlük demir ihtiyacının yaklaşık yüzde 60’ını karşılarken erkeklerde günlük ihtiyacı yüzde 70-75 oranında karşılar. Ancak 185 mg kolesterol içerdiğini unutmayın ve doktorunuzun önereceği şekilde tüketin.

3. Beyin

100 gram beyinde ortalama 10 gram protein ve  3,5 mg demir bulunur. Bu yetişkin kadınların günlük demir ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’unu karşılarken erkeklerde günlük ihtiyacı yüzde 40 oranında karşılar. Ancak yüksek oranda yaklaşık 3100 mg yani 3,1 gram kolesterol içerdiğini unutmayın ve doktorunuzun önereceği şekilde tüketin. Diğer bir olumsuz yani ise protein oranının daha az olmasıdır.

4. Dana göğüs eti

100 gram dana göğüs etinde 18 gram protein ve  3 mg demir bulunur. Bu yetişkin kadınların günlük demir ihtiyacının yaklaşık yüzde 25’ini karşılarken erkeklerde günlük ihtiyacı yüzde 35 oranında karşılar. Kolesterol oranının düşük olması tercih sebebidir. Ancak yine de doktorunuza danışmanız gerekir.

5. Sardalya

100 gram sardalyada 19 gram protein ve 2,5 mg demir bulunur. Bu yetişkin kadınların günlük demir ihtiyacının yaklaşık yüzde 20’ini karşılarken erkeklerde günlük ihtiyacı yüzde 30 oranında karşılar. Kolesterol yoktur. Doktorunuzun önerdiği şekilde yiyebilirsiniz.

6. Dana böbrek

100 gram dana böbrekte  16 gram protein ve  3,2 mg demir bulunur. Bu yetişkin kadınların günlük demir ihtiyacının yaklaşık yüzde 26’ini karşılarken erkeklerde günlük ihtiyacı yüzde 37 oranında karşılar. Ancak kolesterol miktarı yüksektir ve yaklaşık 350 mg kadardır. Bu nedenle kansızlık sorunu yaşayanlar için pek önerilmez.

7. Koyun but

100 gram koyun butta 18 gram protein ve 2,7 mg demir bulunur. Kolesterol miktarı ise yaklaşık 70 mg kadardır. Doktorunuz bunu tüketmenizi önerebilir. Protein oranı yüksek olduğu için demir emilimini de artırır.

8. Hindi budu

100 gram hindi butta  20 gram protein ve  3 mg demir bulunur. Bu yetişkin kadınların günlük demir ihtiyacının yaklaşık yüzde 25’ini karşılarken erkeklerde günlük ihtiyacı yüzde 35 oranında karşılar. Kolesterol miktarı yaklaşık 75 mg’dır.

9. Yumurta sarısı

Tek bir orta boy yumurtanın sarısını yediğinizde yaklaşık 3 mg demir kazanmış olursunuz. Yumurtayı zeytinyağında yapmanız daha sağlıklı olacaktır.

Aynı zamanda dil, yürek, pirzola, sosis, tavuk but, alabalık, ton balığı  ve karides de diğer demir içeren hayvansal gıdalar arasındadır.

Mustafa Yenerel anlatıyor

B. Bitkisel demir içeren yiyecekler

Özellikle tahıllar, hayvansal gıdalar kadar olmasa da önemli demir içeren yiyecekler listesinde yerlerini alırlar. Ancak tahıllardan daha çok demir içeren yiyecekler arasında en önemlileri kuru yemişler, kuru baklagiller ve bazı sebzelerdir. Bu nedenle öncelikle kuruyemişlerden sonra da kurubaklagiller, sebzeler ve  tahıllardaki demir ve protein oranlarını açıklayacağız.

1. Ay çekirdeği

100 gram ay çekirdeğinde 27 gram protein ve  7 mg demir bulunur. Bu demir oranı yüksektir. Kolesterolü yoktur. Bu  nedenle doktorunuza danışarak tüketebilirsiniz.

2. Şam fıstığı

100 gram şam fıstığında 19 gram protein ve  7,3 mg demir bulunur. Kolesterolü sıfırdır.

 3. Badem içi

100 gram badem içinde 19 gram protein ve  4,6 mg demir bulunur. Kolesterolü oranı sıfırdır. Ancak fazlası kabızlık yapabilir. Dikkatli tüketilmelidir.

4. Kavrulmuş fıstık içi

100 gram kavrulmuş fıstık içinde 26 gram protein ve  2,3 mg demir bulunur. Kolesterolü oranı sıfırdır. Kabızlık yapabileceği için dikkatli tüketilmelidir.

5. Fındık içi

100 gram  fındık içinde 13 gram protein ve 3,8 mg demir bulunur. Protein oranı düşüktür. Kolesterolü oranı sıfırdır. Kabızlık yapabileceği için dikkatli tüketilmelidir.

6. Ceviz içi

100 gram ceviz içinde 15 gram protein ve  2,1 mg demir bulunur. Kolesterolü oranı sıfırdır. Asit etkisi yapabileceği için fazla tüketilmemesinde yarar vardır.

7.Bezelye içi

100 gram bezelyede 23 gram protein ve  5,3 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır.

8. Soya fasulyesi

100 gram soya fasülyesinde 35 gram protein ve  8,6 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır.

9. Mercimek

100 gram mercimekte 23 gram protein ve  6,8 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır.

10. Nohut

100 gram nohutta 20 gram protein ve 6,5 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır.

11. Kuru fasulye

100 gram kuru fasulyede 22 gram protein ve 6,2 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır.

12. Maydonoz

100 gram maydonozda 4 gram protein ve  8,1 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır.

13. Ispanak

100 gram ıspanakta 3 gram protein ve  3,1 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır.

14. Pırasa

100 gram pırasada 1,7 gram protein ve  2,2 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır.

15. Arpa

100 gram arpada 11 gram protein ve  2,8 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır.

16. Tane pirinç

100 gram doğal tane pirinçte 37,4 gram protein ve  2,6 mg demir bulunur. Bitkisel olduğu için kolesterol oranı da sıfırdır. Bunlar dışında 100 gram çavdar ununda 2,2 miligram, mısır ununda 2,3 miligram, buğday kepek ununda 3 miligram, kepek ekmeğinde 2 miligram, beyaz ekmekte 0,88 miligram ve çavdar ekmeğinde 1,89 miligram demir minerali bulunur.

Kan yapan vitaminler 

Folik asit, B6 ve B12 vitaminleri kan yapan vitaminler arasındadır.

Folik asit

Folik asit kırmızı kan hücreleri için gerekli bir B grubu vitaminidir. Folik asit içeren gıdalar, zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler, sığır karaciğeri, inek bezelye, ıspanak, kuşkonmaz, pişmiş fasulye, yeşil bezelye ve brokoli olarak sıralanabilir.

B6 vitamini

B6 vitamini, aynı zamanda piridoksin olarak da bilinir. Vücutta doku ve hücrelere oksijen taşıyan hemoglobin ve kırmızı kan hücrelerinin üretiminde görevlidir. Ayrıca, B6 vitamini ayrıca beyaz kan hücrelerinin üretiminde de etkilidir. B6 vitamini içeren yiyecekler, güçlendirilmiş tahıllar, patates, muz, nohut fasulye, tavukgöğsü, sığır, alabalık ve ayçiçeği tohumu olarak sıralanabilir.

B12 vitamini

B12 vitamini, kobalamin olarak da bilinir ve kemik iliğindeki kırmızı kan hücrelerinin sentezlenmesi için gereklidir. B12 açısından zengin besinler;  karaciğer, zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler, alabalık, somon, yoğurt, süt, peynir ve yumurta olarak sıralanabilir.

Bu makaleyi okuyarak kan yapan yiyecekler ve kan yapan besinler hakkında çok ayrıntılı bilgiler öğrendiğinizi inanıyoruz. Kan yapan yiyecekler rehberinde kan yapan besinler konusuna ek olarak aynı zamanda demir içeren besinler ile ilgili açıklamaları buldunuz. Kan yapan yiyecekler konusunda kansızlık çeşidine göre değişiklik gösterdiği için mutlaka öncelikle doktorunuza danışınız. Ayrıca bu kan yapan besinler rehberinin faydalı olması için doktor önerilerini mutlaka dikkate alınız.

  1. selami says:

    valla benim dedem anamurda yaşar ve orada kara dut çok fazladır ve oraya her gittiğimde dedem olum yesene şu karadutlardan kan yapsın der. demek ki kara dutu da unutmamak lazım.

  2. kamil says:

    En çok pırasada protein var sanıyordum, protein oranı düşük ama demir içeren besinler arasında, yıllarca bize ıspanak ye denildi demir almamız için ancak demir oranı çok azmış, demekki ıspanak kan yapıcı besinlerden değilmiş

  3. ufuk says:

    bu besinlerin hepsini yeme imkanımız yok ama özellikle bitkisel kan yapan yiyeceklerden kuruyemiş ve baklagiller var. ben bunların kan yapıcı besinler listesinde olmasına şaşırdım. büyüklerimiz bize özellikle renkli kırmızı gıdaların kan yapıcı yiyecekler olduğunu söylüyor ondan biraz kafam karıştı doğrusu

  4. ayşen says:

    merhabalar hocam ben 28 yaşındayım, 2 çocuğum var. Doktor bana kansızlık problemin var dedi ve özellikle kuruyemişlerden leblebi yememi önerdi ancak leblebi yiyince kabız oluyorum ve bu yazıda kan yapıcı besinler arasında kuruyemişler olmasına rağmen leblebiyi göremedim. Biir de ıspanaktaki demir oranı aslında çok düşükmüş ve süt ve yoğurt ile birlikte tüketilince demir emilimi azalıyormuş doğru mu acaba? Ben süt içmiyorum ancak peynir yoğurt tüketiyorum. Yanlış mı yapıyorum acaba?

  5. semih says:

    Benim kan sayiminda çıkan sonuçlarim hiç ıyi değildi ve ozellikle kuru erigin ve karadutun çok faydasını gördüm etlerden ise kuzu etinı ve baliklardan da cinekop ve sardalya ve ton balığı tükettim faydasını gördüm

  6. mucahit says:

    Kan içtim kızılcık şerbeti dedim atasözü acaba kızılcık kan yapar anlamına da gelebilir mi merak ettim şimdi kizilcikta demir var midir?

  7. başak says:

    marketlerde satılan c vitaminli meyve suları kan yapar mı acaba? Kansızlık tedavisinde en yararlı yiyecek nedir?

  8. oya algül says:

    Merhaba doktor bana kansızlık problemin var dedi haftada bir tavuk ciğeri yememi, demir açısından zengin besinlerle beslenmemi önerdi ancak ilaca gerek yok dedi zeytin de demir var mıdır kan yapan yiyeceklerden biri midir bunu özellikle soruyorum çünkü zeytin çok yiyyorum günde 50 60 kadar yerim. sakıncası var mıdır acaba?

Bir yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu etiketleri kullanabilirsiniz. HTML :

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>