Adaçayının Faydaları Nelerdir ve Nasıl Demlenir?

Kaliteli beslenme

Sonbaharın gelmesiyle birlikte soğuk algınlığı, grip ve nezle gibi hastalıklar artar, bazıları hemen doktora gidip antibiyotik yazdırmaya çalışır. Oysa ki ada çayının yararlarını bilseydiniz hemen doktora koşmanıza gerek kalmazdı. İçinde oldukça kıymetli maddeler barındıran ada çayı sadece soğuk algınlıklarını düzeltmekle kalmaz aynı zamanda depresyon, stres ve aşırı terleme gibi sorunlara iyi gelir. Araştırmalar ada çayının bir çok faydası olduğunu gösteriyor. Bu yazıda hem adaçayının faydaları hem de adaçayı nasıl demlenir bütün ayrıntıları ile öğreneceksiniz. Ayrıca yağı nasıl kullanılır, yağının faydaları nelerdir tüm yönleriyle bilgi sahibi olacaksınız.

adaçayı yağının faydaları
Adaçayı Faydaları Nelerdir ve Nasıl Demlenir?

Adeta doğal antibiyotik gibi çalışan bu bitki mikropları, bakterileri ve hatta antibiyotiklerin dokunamadığı bazı virüsleri ortadan kaldırabilecek maddeler barındırıyor. Şimdi dikkatli okuyun. Eğer sizde zihinsel sorunlar yaşıyorsanız, son zamanlarda hapşırmaya başlayarak soğuk algınlığı gibi bir sorunla karşılaşma ihtimaliniz yüksekse, düzenli bir sindirim sisteminiz yoksa, ağzınızda ya da kenarlarında yaralar çıkıyorsa, boğazınız ağrıyorsa,  sık sık hastalanıyorsanız ya da vücudunuzda iltihap gibi sorunlarınız varsa günde 1 fincan adaçayı içmeyi düşünebilirsiniz. Ancak hamile kadınlara hiç bir şekilde önerilmez çünkü düşüklere neden olabilir.

Ada Çayı Faydaları

Faydalarından bahsetmeden önce bu bitkinin şifalı özellikler barından bir bitki olduğunun altını çizmekte yarar var. Peki adaçayı nedir? Çok yıllık odunsu bir bitki olan adaçayı yaklaşık 50 cm kadar büyür ve çicekleri de menekşe rengindedir. Başka bir kaynakta meryemiye ya da dişotu gibi ifadelerle karşılaşırsanız şaşırmayın hepsi aynı anlamda kullanılıyor.

Nedir?

Tıp dilindeki adı Salvia officinalis olan bu bitkiler güneşi severler ve Datça gibi güneşli yerlerde kendiliğinden yetişirler. Ancak soğuğa dayanamazlar, önlem almak gerekir. Bunun için çam dalları ile örtülerek önlem alınabilir. Çiçeklerinin kokusu çok hoştur. İzmir’de bahçelerde bile yetiştirilmektedir. Ancak kırlarda yetişenler de vardır. Üzerinde oldukça fazla sayıda bilimsel araştırma yapılan ve sağlığa olumlu etkilerinin olduğu kabul edilen bir bitki olması nedeniyle kış aylarının vazgeçilmezi çaylardan biridir. Tıpta kullanımı binlerce yıl öncesine dayandığı için geleneksel olarak kullanımının iyi belgelenmiş olduğu söylenebilir. Toplumumuz bu bitkiyi genellikle çay olarak tüketse de Ortadoğu ülkeleri ile Amerika Birleşik Devletleri’nde bazı etli yemeklere katılabiliyor.

Ne İçin Kullanılır?

Bileşiminde uçucu yağlar,  %5 sineol, kafur, flavonlar ve östojen benzeri maddeler bulunan yaz başlarında toplanır ve özellikle öğlen saatlerinde gölgede kurutulurlar. Çay olarak tüketilebileceği gibi gargara olarak da kullanılabilir. Elmadan ve üzümden sirke yapılır da adaçayından yapılmaz mı? Dişotundan sirke de yapılır. Elma sirkesinden daha mikrop kırıcıdır.

  • Zihni açar: Yapılan araştırmalarda beyinle ilgili rahatsızlıklara iyi geldiği bulunmuştur. Hafıza ve unutkanlık gibi sorunlarda bu bitkinin güçlendirici etkisi olduğu ortaya çıkarıldı. Bununla ilgili bir sürü bilimsel araştırma olması ve Alzheimer gibi ciddi hastalıklara iyi gelmesi onu ister istemez mutfakların vazgeçilmezleri arasına sokuyor.
  • İltihaplara iyi gelir: Özellikle soluk borusunda ya da sindirim sisteminizde bir iltihap varsa günde 1 çay bardağı kadar güvenle tüketebilirsiniz. Hamile kadınlar içemez, erkekler ise içebilir ancak sadece gargara yapmaları önerilir. İçinde flavonoidler ve fenolik bileşiklere sahip olması ve anti-inflamatuar özellikleri sayesinde kalp hastalıklarına,  yüksek tansiyona, artrit ve gut gibi hastalıklara iyi gelir.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirir: Yapılan bilimsel bir araştırmada viral enfeksiyonlarda kullanılabileceği (1) üzerinde durulmuştur. Bakterileri öldüren ilaçlar var. Onlar antibiyotik ancak virüslere etki etmiyorlar. Ancak ada çayı virüsleri de öldürücü bir etkiye sahiptir. Hatta zengin uçucu yağlara sahip olduğu için soğuk algınlığında uzmanlar da tavsiye ediliyor. Şu video bakılmaya değer.
  • Tonik etkilidir: Mikroplar vücuda sadece ağız ve burun yoluyla girmezler aynı zamanda ciltteki gözenekleri de kullanırlar. Dolayısıyla adaçaylı kremler ya da su içine bir miktar katılması ve pamuk yardımıyla cilde sürülmesi ciltte tonik etkisi gösterecektir. Yani cildi mikroplardan arındırır. Ayrıca akne,  egzama ve sedef gibi cilt problemlerinin tedavisinde etkili bir tonik olarak da kullanılabilir.
  • Sindirime ve hazımsızlığa iyi gelir: Özellikle ağız, mide ve bağırsaklarda bulunan iltihapları önleyebileceğini yukarıda açıklamıştık. Ada çayı içinde bulunan rosmarinik asit, mide spazmlarını önler ve iltihap önleyici gibi çalışır.
  • Güçlü kemikler için adaçayı: Kemik sağlığı için çok önemli bir vitamin olan K vitamini içermesi sayesinde kemikleri korur. 1 su bardağı kadar içildiğinde günlük ihtiyacın dörtte birini yani % 25’i kadarını karşılar. Bir de yaşınız fazlaysa bu çaydan günde 1 kupa kadar içmeniz kemiklerinizi ve yoğunluğunu güçlendirir.
  • Diyabet ilacı gibidir: İçerisinde bulunan bazı ekstreler diyabet ilacı etkisi gösterebilir. Adaçayı metmorfin etkisi gösterdiği bazı bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir. Bu bağlamda tıp çevrelerince geniş bir kabul görmektedir. Salvia officinalis bitkisi diyabetten yakınan hastalara faydalı olduğu iddia edilen bir bitki olup (Kaynak 1) özellikle kan şekeri dalgalanmalarını düzenlediği  ve tip 2 diyabeti önlediği düşünülmektedir.
  • Antioksidan etkilidir: İnsan sağlığı alanında ve gıda sanayisinde kullanılan en yaygın bitkisel türlerden biri olan ada çayı ve ekstrelerinin zengin bir antioksidan kaynağı olduğu bilinmektedir (Kaynak 2). Özellikle çayında bulanan antioksidanlar vücudunuzda dolanan serbest radikalleri ortadan kaldırabilir ve bunların zararlı etkilerinden de korumuş olur. Mutasyonlara ve kansere bile neden olabilen serbest radikallerin yok olması ise adeta vücuttaki zehirlerin süzülerek atılması anlamına da gelir.

Günlük beslenme programında içilecek fazladan bir fincan kahve yerine 1 kupa ada çayı içmek sağlığa bir çok açıdan fayda sağlayacaktır. Hem de etkileri üzerine bir çok bilimsel çalışma mevcut olması onun güvenilirliğini artırıyor tabi ki hamilelik gibi bir durum söz konusu değilse.

Adaçayının Faydaları Nelerdir?

  • Aşırı terlemeyi önler.
  • Ağız kokusu problemleri için kesin bir çözümdür.
  • İshali keser.
  • Mide ekşimesine iyi gelir.
  • Beyinle ilgili fonksiyonları düzenler ve zihin için faydalıdır.
  • Şişkinliği ve mide ağrısını dindirir.
  • Adet ağrılarının giderilmesinde etkilidir.
  • İştah kaybını ve aşırı zayıflığı önler.
  • Aşırı tükürüğü önler.
  • Emziren annelerde süt akışını düzenler.
  • Boğaz ağrılarını hafifletir.
  • Şişmiş bademcikleri iyileştirir.
  • Egzama ve sedef gibi cilt hastalıklarına iyi gelir.
  • Depresyonu ve stresi yatıştırır.
  • Akciğer gibi kanser türlerinde faydalı etkilere sahip olduğu bulunmuştur.
  • Buharı astım hastalarına iyi gelir ve astım ilacı gibidir.Ancak doktor onayı gerekmektedir.
  • Hafıza problemlerine iyi gelir ve Alzheimer hastalığından korur.
  • Diş eti iltihaplarına iyi gelir ve ağız yaralarının ağrılarını dindirir.
  • Öğrenmeyi artırır ve belleği güçlendirir.
  • Dikkat dağınıklığında iyileştirici bir etkiye sahiptir.
  • Yaralarda tedavi edici bir özellik gösterir.
  • Kötü kolesterolü (LDL seviyesi) ve trigliserid adı verilen kan yağlarını azaltırken, iyi kolesterolü (HDL düzeyi) artırmaktadır.
  • Menopoz döneminde olan kadınlarda sıcak basmalarına ve aşırı terleme gibi problemleri dindirici bir etkisi vardır.
  • Bağırsak gazlarına ve bu gazlar nedeniyle ortaya çıkan gurultuları giderici bir etki gösterir.
  • Ameliyat gibi ağır operasyonlar sonucunda meydana gelen ağrıları giderir ve adeta bir ağrı kesici gibi davranır.

Yan Etkileri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Gebelik döneminde kullanılması içindeki bazı maddeler nedeniyle güvenli değildir. O nedenle hamile olanlar kesinlikle kullanmamalıdır.
  • Diyabet ilacı kullanmak zorunda olan şeker hastalarında kan şekerini düşürdüğü için dikkat edilmelidir. Kan şekerini ilaçlar zaten düşürürken bir de bu çayı içmek kan şekerinin normalin altına düşmesine neden olabilir. Bu da tehlikeli bir durumdur.
  • Tansiyon hastaları doktorlarına danışmadan kesinlikle bu çaydan içmemelidir.
  • Günde 1 su bardağından fazla içmek güvenilir değildir.
  • Uzun süre kullanımdan kaçınmak gerekir. Özellikle günlük miktarı da aşmak suretiyle 4 aydan fazla düzenli olarak tüketmek de zehirlenmelere neden olabilir.
  • İspanyol türlerinden uzak durun, yerli olanları tercih edebilirsiniz. Akdeniz bölgesinde çok yaygındır.

Adaçayı Bonus Bilgi

Soğuk algınlığı gibi sorunlarda illa ki içmenize gerek yok. Spreyler yerine gargara olarak kullanabilirsiniz. Diğer faydaları açısından günde 1 kupadan fazla içilmemesi gerekir. Ayrıca uzun süreli kullanımlar faydadan çok zarar getirir. Örneğin 1 hafta boyunca günde 1 fincan içtiyseniz, 1 hafta ara verip tekrar başlayabilirsiniz. Ancak kullanımın 1 yıl içinde 4 ayı geçmemesine dikkat edilmelidir.

Adaçayı Yağı Nasıl Elde Edilir ve Faydaları Nelerdir?

Hem kuru hem de yaş yapraklardan elde edilir. Kuru yapraklardaki uçucu yağlar yaş yapraklara göre yaklaşık iki kat daha fazla olup % 2,5 kadardır. Bitkisel yağ üretiminde yaygın olarak kullanılan su buharı distilasyonu yani buhar damıtma yöntemi kullanılır. Ancak bu işlem için özel düzenekler gerekmekte olup evde yapılması olanaksızdır.

Yağına aynı zamanda esans da denilmektedir. Hangi amaçla kullanıldığına bağlı olarak ne kadar uygulanması gerektiği de değişiklik göstermektedir. Örneğin;

  • Aroma terapi için 2 -3 damla,
  • Saç dökülmesini önlemek için 3-4 damla,
  • Cilt sağlığı için 6 damla,
  • Ruh sağlığı için için 4 damla banyo suyuna,
  • Boğaz ağrılarını gidermek için banyo suyuna 5 damla,
  • Masaj ve dinginlik için masaj yağına 10 damla,

kadar kullanılabilir. Ada çayı yağının faydaları ise yukarıda sayılanlarla örtüşmektedir. En çok adet ağrılarının dindirilmesinde, ruh huzuru, saç ve cilt sağlığı ile antiseptik amaçlı olarak kullanılmaktadır. Aroma terapi uygulamalarında yaygın olarak kullanılan acı elma yağı olarak da bilinen bu yağ türü anksiyeteyi yani kaygı bozukluğunu azaltarak ve sakinliği sağlar. Aynı zamanda gevşemek için de uygulanarak uyku problemlerini de ortadan kaldırabilir.

Nasıl Demlenir?

Demliğe iki su bardağı kadar su koyun ve kaynayıncaya kadar bekleyin. Sonra demliğin içine 2 tatlı kaşığı kadar taze ada çayı ekleyin. 12 dakika kadar ateşte pişirmeye devam edin. Süre dolduktan sonra süzgeç yardımıyla süzerek tüketebilirsiniz. Bu adaçayı kürü iki kişiliktir.  Günde 1 su bardağından fazla tüketmenin sağlığınızı olumsuz etkileyebileceğini unutmayın. Peki İbrahim Saraçoğlu ada çayı hakkında ne düşünüyor? Hemen öğrenmek için aşağıdaki videoyu sonuna kadar seyredebilirsiniz.

Adaçayı Hakkında İbrahim Saraçoğlu Ne Düşünüyor?

Kilo Verdirir mi?

Adaçayının kilo verdirdiğine dair herhangi bir bilimsel çalışmaya rastlanılmamıştır. Zaten kilo vermek için böyle bir ürüne ihtiyacınız varsa zayıflama olasılığınız % 0 kadardır. Yani beslenme düzeninizi ayarlamadan, sağlıklı beslenmeden ve egzersiz yapmadan kilo veremezsiniz. Ancak kan şekerini düşürücü bir etkisi olması sebebiyle insülin direncini düzene sokarak aşırı kilo almayı engelleyebilir.

Bu yazıda adaçayının faydaları nelerdir ve nasıl demlenir tüm yönleriyle ele almaya çalıştık. Ayrıca adaçayı yağının nasıl kullanıldığını ve yararlarını anlattık. Kaliteli Beslenme ekini olarak sağlıklı günler dileriz.


Bu yazıyı okuyanlar şu yazıları da okudular:

Merhabalar: Daha İyi Gülümsemeniz İçin Size Uzmanlarından Önerilerimiz Var

4 comments

  • Adaçayını eskiden çok tüketirdim ama yaklaşık 15 yıldır ağzıma almadım. Yazınız sonrası tekrar başlamam gerektiğini düşünmeye başladım. Teşekkürler

  • Sadece soğuk algınlıklarında ya da hasta olacak gibi hissettiğinizde adaçayı faydalıdır.

  • Bende ada çayı içemiyorum ballı vs bir türlü tad alamıyorum. Kepek sorunu olan bir arkadaşım denedi azalma olduğunu söyledi ancak tamamı ile geçmedi.

Bir cevap yazın