Anoreksiya Nedir? | Belirtileri ve Tedavisi

İştahsızlık problemi yorgun olmanıza mı neden oluyor? Bu yazıda anoreksiya nedir, belirtileri nelerdir ve neden bir önce tedavi edilmelidir sorularını yanıtlıyoruz. Bu ruhsal problemin çeşitlerinden biri olan anoreksiya nervoza tedavisi nasıldır öğrenebilirsiniz.

Tedavi sürecinde iştahımı artırmak istiyorum ve en iyi iştah açıcı yiyecek ya da iştah açıcı şurup ve en etkili iştah açıcı ilaçlar hakkında bilgi almak istiyorum diyorsanız yazının ilerleyen bölümlerini okuyabilirsiniz.

Çok zayıf olmak isteğinden bir an evvel kurtulmak ve tedavi olmak gerekiyor. Çünkü hem iştah azalır hem de yenilen yiyecekler geri çıkarıldığı için iyi beslenilmez ve sağlık bozulur.

Anoreksiya Ve İştahsızlık

Kimileri yemek yemek için can atarken kimileri de yemek duyduğu anda kaçarlar. Bazıları her saat başı yemek yerken bazıları da saatlerce aç kalmasına rağmen yemek istemez. Sağlıklı yaşam açısından her ikisi de yanlıştır. Sürekli yemek yeme isteği kadar yediklerini çıkarmak istediği de sağlıklı bir durum olarak görülmez.

Eğer kişi yemek yedikten hemen sonra açlık hissediyorsa bu metabolik bir rahatsızlığın işareti olabilir. Örneğin şeker hastalığının başlangıcında yemek yedikten hemen sonra tekrar acıkma söz konusu olabilir.

Ruhsal yapının bozulmasıyla ya da bazı hastalıklarda kişinin yemek yeme isteği azalabilir. Örneğin grip, nezle, farenjit ve sinüzit gibi hastalıklarda bazen mide bulantısı olabileceği için iştah da azalabilir. İştahsızlık altında yatan ciddi bir rahatsızlık olabilir. Bu nedenle önemsemek gereken bir durumdur.

Sindirim sistemindeki bozukluklarda, bağırsaklardaki problemlerde, parazit durumlarında, karaciğer ya da böbrek hastalıklarında ve kanser gibi durumlarda iştahsızlık ortaya çıkabilir Ayrıca verem, mikrobik enfeksiyonlar ve AIDS gibi durumlarda da iştah kaybı görülebilir. Peki, ama iştahsızlık nedir gelin şimdi onu görelim.

Anoreksiya Nedir?

Kişinin yemek yeme isteği azalmışsa ve her zaman alışkın olduğu yemek yeme miktarında bir azalma varsa ve yemek yerken yoruluyorsa bu duruma iştahsızlık denebilir.

  • 1 haftadan daha fazla süren iştahsızlık problemi yaşandığında hemen doktora gitmeniz gerekir.

Bir çok hastalık ya da duruma bağlı olarak ortaya çıkan iştah kaybı anoreksiya olarak adlandırılır (1). Başka bir ifade ile iştahın azalması durumudur. Peki neden olur?

Anoreksiya Nedenleri

Üç ana nedeni vardır Bunlar;

  • Hastalıklar,
  • Olumsuz davranışlar
  • Ruhsal sorunlar olarak sınıflandırılabilir.

Hastalıklara baktığımızda insanlar tarafından çok ciddiye alınmayan grip hastalığında bile iştah kaybı görülebilir. Ancak grip deyip geçmeyin, ciddiye alın ve hemen bir doktora başvurun.

Kanser, verem ve HIV virüsünün yol açtığı AIDS gibi hastalıklarla da ciddi iştah kayıpları olabilmektedir. Ayrıca  artık küçük yaşlardaki çocuklarda bile yaygınlaşan hazımsızlık, reflü ve ülser gibi durumlarda yemek yeme isteği ortadan kalkabilir ya da azalabilir.

Reflü problemi yaşayan kişilerde yemek yenildiği zaman ağza acı su gelebileceği ya da mide yanabileceği için iştahsızlık görülebilir. Yine iştahsızlık sonucunda yemek yiyemeyen ve bu nedenle kabızlık problemi yaşayan kişilerden kabız olma endişesine kapılarak psikolojik olarak iştahsızlık yaşayabilir.

İştahsızlık için anoreksiya nervoza, kaygı, depresyon, parazit kökenli bir enfeksiyon giardiasis, göğüste yanma, hiper tiroidi, hamilelik, hepatit, alkolizm ve grip, nezle gibi durumlarında aralarında bulunduğu muhtemel 160 tane neden sayılabilir (2). Bunlar doktor kontrolü ve tedavisi gerektiren ciddi durumlardır.

Anoreksiya nedenleri olumsuz davranışlar bağlamında ele alındığında karşımıza birçok hastalığın oluşmasında etkili rol oynayan alkol içme ve sigara gibi kötü alışkanlıklar çıkmaktadır. Yani alkol ve sigara iştah azaltabilir.

İştahı azaltan bir başka kötü huy da hareketsiz bir yaşam sürmektir; çünkü kişi yemek yedikten sonra hiç hareket etmiyorsa ve enerjisini harcayacak  bir yer bulamıyorsa acıkması da zaman alabilir.

İştahsızlığın azalmasına neden olan diğer olumsuz bir davranış ise bir öğünde aşırı şekilde yemek yemek, mideyi tıka basa doldurmaktır. Bir önceki öğünde midesini tıka basa dolduran kişi bir sonraki öğünde daha az yemek yemek isteyebilir.

İştahsızlığın üçüncü ana nedeni yukarıda da ifade edildiği gibi ruhsal nedenler ya da psikolojik faktörlerdir. Bunların başında hiç şüphesiz stres ve depresyon gibi bozukluklar vardır.

Aşırı stres ve depresyon durumlarında bazı insanların iştahları azalırken, bazılarının iştahları da artabilir. Üzüntüsünden hiç yemek yemez hale gelenler bile vardır, bu tür insanlar çareyi yemek yemekte ararlar.

Yemek yeme isteğini azaltan bir diğer psikolojik neden de yeme bozukluklarıdır. Özellikle genç kızlarda oluşan güzellik arzusu, medyadan gördüğü sıfır bedenli modeller gibi olma tutkusu ve bu amaca ulaşabilmek için yediklerini geri çıkarma davranışı ve yemek yemekten pişmanlık duyma iştahsızlık sebebidir. Bu konuda herkes üzerine düşen görevi yapmalı ve bu problemin çok kötü bir hastalık olduğu konusunda bilgilendirme yapılmalıdır.

Kanser, iştah kaybına neden olabilir ve eğer istenmeyen bir şekilde kilo kaybı varsa mide, kolon, yumurtalık ya da pankreas kanserleri (3) söz konusu olabilir.

Anoreksiya Çeşitleri

Sağlıklı yaşam için insanların sağlıklı beslenme önerileri doğrultusunda hareket etmesi lazım. Ancak bu yeterli değildir. Doğru şekilde beslenme şekilleri uyguladığınızdan emin olmalısınız. Maalesef bir çok kişi yanlış besleniyor ve bunlar yeme bozukluğu bağlamında ele alınabilir.

En yaygın görülen yeme bozukluklarından biri ise anoreksiya nervoza hastalığıdır. Bunlar dışında bulimia nervoza ve atipik yeme bozukluğu gibi türleri vardır.

Anoreksiya Nervoza Nedir?

Bir yeme bozukluğu olan anoreksiya nervoza hastalığında  kişi genellikle,  kilosunu koruma eğiliminde olup yiyecekleri sınırlandırır, geri çıkarır ve aşırı egzersiz yapar (4). Bu hastalığa yakalananlar yemek yemeyi istemezler, aç olduklarını inkar edebilirler, dikkat dağınıklığı ve odaklanma güçlüğü yaşayabilirler.

Vücut şekli ve büyüklüğünde takıntılı davranışlar gösterilmesine neden bu rahatsızlıkta hastalar, yemeklerde öğün atlayabilirler, yememek için bahaneler üretebilirler. Ayrıca sadece düşük kalorili yiyeceklerden az miktarda yiyebilirler, yediklerini geri çıkarabilirler, yiyecekleri gıdaları tartmak isterler, zayıflamak için aşırı egzersizler yapabilirler, şişmanlıktan korkarlar, şişman olduklarını düşünürler ve duygusal sorunlar yaşayabilirler (5). Bunların hepsi ciddi ruhsal sorunlara işaret eder. Hemen psikiyatri bölümüne başvurulmalıdır.

Anoreksiya Belirtileri

En yaygın belirtiler;

  • Sağlığı riske sokacak şekilde kilo vermek için katı bir diyet yapma
  • Yiyeceklerdeki yağ oranı ve kalori konusunda takıntı
  • Küçük parçalar halinde, tek başına ya da gizleyerek yeme
  • Adet döngüsü kaybı
  • Depresyon, stres ya da uyuşukluk
  • Saç dökülmesi
  • İçe kapanık olma

olarak sıralanabilir (6). Tabi bu belirtilerin biri ya da bir kaçı aynı anda olabileceği gibi bunların hepsi de olabilir. Ancak bu belirtilere bakarak kendiniz teşhis koyamazsın. Buna ancak bir doktor karar verebilir.

Anoreksiya Tedavisi

Ruhsal bir sorun olduğu için hasta psikiyatri tedavisi almalıdır. Eğer bu tür bir hastalığınız olduğunu düşünüyorsanız yukarıda ifade edilen anoreksiya belirtileri sizde ya da bir yakınınızda varsa psikiyatri bölümünden randevu alabilirsiniz. Doktor hastaya bazı antidepresan ilaçlar yazabilir.

Gerekli görülürse iştah açıcı şurup da doktor tarafından önerilebilir. Ancak doktor önermeden kesinlikle kullanmamak gerekir. Eğer hastalık çok ciddi bir şekilde gelişmişse yani kişinin yaşam fonksiyonları tehlikeye girdiyse doktor sizi hastaneye yatırabilir.

İştah açıcı yiyecekler

İştahsızlık problemlerinde doktorunuzun size neler önereceği çok önemlidir. Eğer doktor iştah açıcı şurup önerirse ve reçeteye yazarsa onun önereceği şekilde kullanabilirsiniz. Ancak doktor sizi muayene ettikten sonra herhangi bir sağlık sorununuz yoksa yediğiniz bazı yiyeceklerle iştahınızı artırabilirsiniz ya da normal olması gereken seviyeye getirebilirsiniz.

İştah açıcı yiyeceklerin etkisinden yararlanabilmek için bazı önlemler alınabilir. Bunlar;

  • Her sabah kahvaltı yapmak
  • Az ama sık sık yemek
  • Sağlıklı aperatifler yemek
  • Güzel kokmayan yiyeceklerden uzak durmak
  • Yemeklere baharat katmak
  • Daha az lifli beslenmek
  • Egzersiz yapmak
  • Yeterli su içmek
  • Yemek günlüğü tutmak
  • Büyük menüler kullanmak
  • Hızlı yemek
  • Çinko içeren yiyecekler yemek
  • Besin takviyelerinden yararlanmak

olarak sıralanabilir (7). Burada daha az lifli yemeden bahsediliyor. Lifli beslenmek sağlıklı beslenme için dikkat edilmesi gereken en önemli kurallardan biridir.

Kişi aşırı oranda sebze ve meyve yiyorsa bir öğünde diğer öğün için iştahı kapanabilir. Bu nedenle bir öğünde daha az sebze yenmesi diğer öğün için iştahı dengede tutabilir.

Avokado, muz, patates, bezelye ve tatlı meyveler tüketilebilir (8). Bunlar dışında ada çayı, B vitamini içeren yiyecekler ya da B vitamini takviyeleri, ahududu, baharatlar, zerdeçal da iştahı artırmak için kullanılabilir. Ancak iştah açıcı şurup doktor önerilmeden kesinlikle kullanılmamalıdır. Bazen çok ciddi durumlarda doktor zaten içmenizi isteyebilir. Ancak kilo almak istiyorsanız doktorun önerisi olmadığı halde kullandığınız iştah açıcı şurup sizi amacınıza ulaştırmayabilir.

Bu yazıda  iştahsızlık, anoreksiya nedir, belirtileri nelerdir, anoreksiya norvoza nedir gibi soruların cevaplarını sağlığa verdiğimiz önem bağlamında en önemli bilimsel bilgiler ışığında ele aldık.

Yorum yaz