Vücut Geliştirmenin Tarihi – 25 İlginç Bilgi

Kaliteli beslenme

Kaslı bir görünüme sahip olmak ve zindelik her dönem insanların ilgisini çekmeyi başarmıştır. Avlanma ve toplama ile hayatta kalmaya çalışmak erkeklerde zinde olma isteğini de beraberinde getirmiştir. Kökleri uzun zaman öncelerine dayanan vücut geliştirme Eski Mısır ve Yunan toplumlarında bir atletizm türü olarak güç ve kuvvet kazanma faaliyeti olarak görülmüştür. Özellikle değişik boyutlarda kesilen taşlar ile yapılan bu faaliyetler sonunda kişinin kas gelişimini tamamlaması adeta bir nişan töreni kadar önem verilen kutlamalarla sonuçlanırdı.

Uzun yıllar öncesinde vücut geliştirme sporunun yaygın olarak yapıldığı ve bir çok spor salonuna ev sahipliği yapan diğer bir yerse Hindistan’dır. Özellikle Nals adı verilen taşların 11. yüzyıldan kalma oldukları, dambıl olarak kas yapmak amacıyla ve dayanıklılığı artırmak için kullanıldıkları bilinmektedir. 16. yüzyıla gelindiğinde ise gittikçe yaygınlaşmış olan spor salonları özellikle en önemli eğlence olarak görülmeye başlanmıştı.

Günümüzde ise vücut geliştirme tamamen bir ticaret haline dönüşmüş ve besin takviyeleri ile birlikte anılır olmaya başlamıştır. Yani gıda takviyesi kullanılmadan kas yapılmaz gibi bir anlayış hakim olmaya başlamıştır. Biraz sonra anlayacaksınız ki  Vikingler ya da  Spartalılar döneminde ne protein tozu ne de kreatin vardı ama hepsi filmlere konu olacak kadar gelişmiş iyi görünümlü kaslı heriflerdi. Hatta kadınlar bile zorlu yaşam koşullarının etkisiyle mi bilinmez erkekler gibi kaslı yapıya sahiplerdi.

Vücut Geliştirme Tarihi 

Bu bölümde eski çağlardan günümüze kadar vücut geliştirme sporunun tarihi üzerinde durulacaktır. Savaşçılıkları ile bilinen toplulukların egzersiz prensiplerinden, vücut geliştirme programlarından ve beslenme düzenleri nasıldı? Nasıl o kadar güçlü olmayı başarmışlardı? gibi soruların cevaplarının verilmesi için yeterli bilimsel veri ve kaynak olmasa da bazı sanat eserlerinden yola çıkarak genellemeler yapılması üzerinde duruluyor. Düşünsenize bir vikingin vücut geliştirme programı ayrıntılarıyla verilmeye çalışılıyor. Veriliyor da ancak kaynak nedir, bu veriye nereden ulaştın. Yani piyasanın popüler kabul edilen sitelerinde bile bu kaynak gösterme sorunu maalesef duruyor. Kaynağın yoksa kim önemser ki bunları?

Eski Çağlarda Vücut Geliştirme

İnsanın ilkel olarak nitelendiği dönemde hayatta kalmak için avlanma yapılarak yiyecek toplanmasının oldukça önemli bir zorunluluk olması hareketsiz kalmayı önleyerek zindeliği sağlamıştır (1). Ancak avlanma ve toplama bir önceki cümlede bahsedildiği kadar kolay olmayıp iki gün bile sürebilirdi. Yani milattan yaklaşık 10 bin yıl öncesinde fiziksel aktivitenin temeli avcılık ve toplayıcılıktır.

Toplayıcılık döneminden sonra milattan önce 10 000 – 8000 yılları arasına rastlayan döneme yerleşik hayata geçildiğinde ise tarım yapılmaya başlandı. Dolayısıyla tarımın makine olmadan yapılması da bir egzersiz ya da fiziksel bir etkinlik olarak düşünülebilir. Ancak bu dönem bir önceki avcılık dönemi ile karşılaştırıldığında yapılan aktivite miktarının azaldığı söylenebilir.

Milattan önce 2500 – 250 yılları arasında ise fiziksel etkinlikler bağlamında öne çıkan toplum Çinlilerdir. Öyle ki bununla ilgili felsefi akımlar bile oluşmuştur. Örneğin, Konfüçyüs’ün felsefi öğretilerinde düzenli fiziksel aktivitelere katılım teşvik edilmiştir (2). Bu dönemde sporun iç yağlanmaları ve hastalıkları engellediği düşünülmüş ve sonuç olarak Cong Fu (Kung Fu) geliştirilmiştir. Bu jimnastik farklı hayvanların dövüş tarzlarının taklit edilmesi ile ortaya çıkmıştır. Kung Fu’yu okçuluk, eskrim, güreş, dans ve badminton izlemiştir.

9. ve 10. yüzyıllarda güçlenen ve adından söz ettiren Vikingler ya da kelime anlamı ile deniz savaşçıları, isimleri ile müsemma olarak yaşamış dayanıklılıkları ile bilinmektedir. O kadar güçlülerdi ki Dünya’nın bir çok yerine yayılmayı başarmışlardı. Genellikle filmlerde “Vikingler geliyor.” dendiğinde korkudan altına sıçan karakterleri düşündüğümüzde bu dayanıklılığın öyle tesadüfen gerçekleşmesinin mümkün olmadığını ve onların ciddi bir eğitimden geçmiş olduklarını anlayabiliriz.

Bir Viking için en önemli kavramlar, kuvvet, güç, hız ve dayanıklılık olarak sıralanabilir. O nedenle onların uyguladıkları vücut geliştirme programları bu dört kavram etrafında şekillenmiştir. Özel eğitim alan deniz savaşçıları 1 haftada 2 kez kuvvet ve 2 kez güç ve hız ve 1 kez dayanıklılık antrenman programı yaparlardı. Savaşta yenilmez olmalarını bu şekilde uyguladıkları programlara borçluydular. Viking kuvvet kazanma programında maksimum tekrar kuralı kullanılırdı.  Bu kurala göre tekrar sayısı her hafta artardı.

Tarihte savaşçılığı ile bilinen diğer bir topluluk da Heredot’un yazılı kaynaklarında adı geçen Spartalılardır.  İlgili eserlerdeki anlatımlara bakıldığında muazzam güçte oldukları anlaşılıyor. Özellikle 300 Spartalı filminden bilindiği üzere 300 spartalı, Thermophalae geçidinde yedi gün boyunca iki milyon altı yüz bin kişilik Pers ordusunu durdurmayı başarabilmiştir. Peki ama nasıl bu kadar güçlü, kuvvetli ve kaslı olabilmişlerdi. Çünkü çocukluktan itibaren asker olarak yetiştirilirlerdi.

Bir Spartalı antrenmanında en önemli şey ise hiç şüphesiz süper set kavramıdır. Öyle ki onların şu anda çok ileri seviyede olanların bile çok zor bir şekilde yapabilecekleri iki dev süper set ile antrenman yaptıkları düşünülüyor.

Orta ve Yakın Tarihte Vücut Geliştirme

1420 yılında İtalyan bir hümanist ve ilk modern eğitimcilerden biri olan Vittorino da Feltre, beden eğitimi üzerine popüler bir okul açtı (Kaynak 3). Beden eğitimi ile ilgili bir okulun açılması iyi bir görünümün, bedeni kuvvetlendirmenin ve güçlendirmenin o çağlarda ne kadar da önemli olduğunun en önemli kanıtıdır. Amaç tabi  ki sadece beden kuvveti değil aynı zamanda estetik kaygılar da söz konusudur.

17OO’lü yıllarda Avrupa’da özellikle Almanya’da  dans, binicilik, koşma, eskrim ve atlama gibi sporlara ya da daha doğru bir ifade ile oyunlara ağırlık verildiğine bir çok yazılı kaynaktan ulaşılabilir.

İlk resmi vücut geliştirmeci ve modern vücut geliştirmenin duayeni olarak kabul edilen 1867 doğumlu Eugene Sandow, kas kalitesi ve gücünün eşi görülmemiş kombinasyonu ile kısa sürede bir fenomen haline gelmiştir (Kaynak 4). Bazı kaynaklarda Alman asıllı olduğu yazılmış olsa da Amerikan vücut geliştirmeci olarak bilinmektedir. 1925 yılında Londra’da ölmüştür. Vücut geliştirme çalışmalarını Yunan heykellerinden esinlenerek yapmıştır.

Kaynaklar

  1. Anderson, J. K. (1985). Hunting in the ancient world (p. 78). Berkeley: University of California Press.
  2. Matthews, D. O. (1969). A historical study of the aims, contents and methods of Swedish, Danish and German gymnastics. Proceedings of the National College Physical Education Association for Men, Chicago, IL Google Scholar.

Bu yazıyı okuyanlar şu yazıları da okudular:

Merhabalar: Daha İyi Gülümsemeniz İçin Size Uzmanlarından Önerilerimiz Var

One thought on “Vücut Geliştirmenin Tarihi – 25 İlginç Bilgi

Bir cevap yazın