Vücut Geliştirme Teknikleri – En İyi 5 Yöntem

Evde vücut geliştirme, Vücut geliştirme hareketleri, Vücut geliştirme programı

Kas yapmak için bütün vücut anatomisini ayrıntılarıyla bilmeye gerek olmasa da kas yapımını kolaylaştıran vücut geliştirme teknikleri uygulanarak yapılan egzersizler ile amacınıza kolayca ulaşabilirsiniz. Kas yapmak için ağırlıkları kaldırıp indirmek yeterli olsaydı, çoğu insan hayal ettiği vücuda kavuşurdu. Vücudunuzdaki kasların egzersizler ile nasıl çalıştığını bilmenin yanında yıllardan beri uygulanmış ve başarılı sonuçlar alınmasını sağlamış vücut geliştirme yöntemleri kolayca öğrenilerek uygulanabilir. Zaten istediği kas kütlesi hedefine ulaşanlar ve başarılı olanlar ağırlık antrenmanı tekniklerini bilip doğru şekilde uygulayanlardır. Demek ki kas yapmak için temel ilkeleri ve bunların doğru şekilde uygulanmasını sağlayan bazı tekniklerin bilinmesi gerekiyor.

İnsan vücudundaki kaslar göğüs, sırt, bacak, baldır, kol, omuz ve karın olmak üzere 7 gruba ayrılabilir. İşte bu yazıda tüm kas gruplarını ilgilendiren en etkili vücut geliştirme teknikleri üzerinde duracağız. Bu yazıda anlatılan teknikler ile kuvvet ve hacim antrenmanlarına her yönü ile derinlemesine bir bakış açısı kazanabilirsiniz. Sözü daha fazla uzatmadan kas geliştirme yöntemleri nelerdir sorusunun cevabını verelim.

En Etkili Vücut Geliştirme Teknikleri

Vücut geliştirme prensipleri fizik yasalarına göre oluşturulur. Bu ilkeleri anlayıp kuralına uygun şekilde egzersiz yaptığınızda hem vücudunuz güvende olur hem de egzersizden en iyi sonuçları alırsınız. Ancak sihirli bir değnek gibi sizi mükemmele ulaştıracak bir program aramak yerine zayıf yönlerinizi kuvvetlendiren, kuvvetli yönlerinizi ise daha da geliştiren bir egzersiz uygulamayı amaç edinmelisiniz.

Vücut Geliştirmenin Temel İlkeleri

Yapılan egzersizlerin kalp damar sağlığını korumak, esneklik kazandırmak, dayanıklılığı artırmak, daha çok kuvvetlenmek ve postüral olarak daha iyi bir görünüme kavuşmak gibi amaçları vardır. İşte burada bahsedilen yöntemler yardımıyla bütün bu amaçlara en kısa yoldan ulaşabilirsiniz. Şimdi bu prensipleri tek tek açıklayarak neler olduğunu ve nasıl uygulandığını öğrenelim.

vücut geliştirme yöntemleri
Vücut geliştirme teknikleri

Aşırı Yük Prensibi: Yeterince büyümek istiyorsanız aşırı yük ilkesini doğru bir şekilde uyguladığınızdan emin olmalısınız. Bu prensibe göre vücut ancak kapasitesinin üzerinde uyarıldığında gelişim gösterebilir. Teknik hem kuvvet kazanmak hem de daha fazla hacim ve dayanıklılık sahibi olmak için yapılan egzersizler için de geçerlidir. Her hafta aynı ağırlıktaki kütleleri kullanmak bir süre sonra kasların buna tepki vermemesine ve adapte olmasına neden olacak ve gelişim olmayacaktır. Yani gelişim gösterebilmek için her egzersizde kaldırabileceğiniz maksimum ağırlığı aşmaya çalışmanız gerekecektir. Diyelim ki bench press egzersizini birinci haftada maksimum 30 kg ile yapıyorsanız, ikinci hafta 32 kg’a çıkamazsanız bu prensibi hiçe saymış olursunuz. Uygulayabilmek ve sakatlanmaların önüne geçebilmek için bir eküriye ya da spor hocanızın yardımına ihtiyacınız olabilir.

Gelişim ve İlerleme Prensibi: Aşırı yük ilkesi ile yakından ilişkili olan bir başka vücut geliştirme tekniği ise ilerleme ya da gelişim ilkesidir. Yukarıda örnek verildiği üzere her hafta aynı ağırlıkları kullanmak kasların buna uyum sağlamasına neden olacağı için ağırlık kapasitenize uygun hale gelecektir. Oysaki aşırı yük ilkesine göre kapasitenin üzerine çıkmazsanız kaslarınızda büyüme olmaz.

FITT Prensibi: FITT kelimesi aslında fitness dünyasında çok önemli olan kavramların baş harfidir. Bunlar, frequency (sıklık), intensity (yoğunluk, şiddet), type (tür, yöntem) ve time (süre) olarak açıklanabilir. FITT prensibine göre bir egzersiz programına bu dört kavramın mutlaka yer alması gerekir. Aksi takdirde tamamlanmış bir egzersizden söz edilemez. O halde egzersizin haftada kaç kez, ne kadar şiddette, hangi yöntemle ve ne kadar süreyle uygulanacağı bir uzman yardımıyla belirlenmelidir. Bu kavramları somut örneklerle açıklayalım.

  • Frequency (sıklık): Haftada kaç kez egzersiz yapılacağının uygun şekilde belirlenmesidir. Örneğin vücut geliştirmeye yeni başlayan birinin aynı bölgeyi haftada 2 kezden fazla çalıştırması uygun değildir. Split program uygulayanlarda haftada 1 kez aynı bölgenin çalışılması yeterli gelmeyecektir. O nedenle antrenman sıklıklarının uzman eşliğinde belirlenmesi daha faydalı olacaktır.
  • İntensity (yoğunluk, şiddet): Diyelim göğüs kaslarınızın daha irileşmesini istiyorsunuz. Bunun için bench press, kelebek, incline bench press, decline bench press gibi hareketler yapmanız gerekir. Ancak göğüs kaslarını geliştirmek amaçlı bunun gibi bir sürü egzersiz vardır. Siz bunlardan hangilerini, kaç tekrar ve kaç set halinde uygulayacaksınız. İşte bu da şiddet kavramına karşılık gelir. Örneğin bacak kaslarını çalışıyorsanız 12 tekrar yapmanız gerekebilir. Göğüs kasları için 10 tekrar yeterli olabiliyorken.
  • Type (tür, yöntem): Hedefe ulaşmak için doğru yöntemi seçtiğinizden emin olmalısınız. Örneğin bacak kaslarını irileştirmek istiyorsanız günde yarım saat yürüyüş yapmak mı daha etkili olur yoksa bisiklet sürmek mi? İkisi de değil. Leg extension ve leg curl gibi bacak geliştirme egzersizleri ya da daha genel adıyla fitness’ı tercih etmelisiniz. Ya da sırt kaslarınızı güçlendirmek ve bel fıtığından korunmak için yüzme en etkili spordur.
  • Time (süre): Egzersizin toplam ne kadar süreceğini ifade eder. Örneğin kilo almak için spor salonuna yazıldınız. Eğer hocanızın size verdiği programı 55 dakikadan daha fazla süreyle uyguluyorsanız spor sırasında çok fazla sohbet ettiğiniz ya da motivasyonunuzun düşük olduğu yorumu yapılabilir. Yani bir egzersiz saatler sürüyorsa o egzersizden verim alamazsınız. Neden mi? Cevap: Uzun egzersizlerde testosteron seviyelerinin düştüğüne dair bilimsel araştırma sonuçları sabit.

SAID Prensibi: Bu prensip spor bilimindeki en önemli kavramlardan biridir. Specific Adaptation Imposed Demands ifadesinin ilk harflerinin bir araya getirilmesi ile isimlendirilen SAID prensibi “istenen etkiye özgü uyum” olarak çevrilebilir. Yani uygulanacak olan egzersiz programlarının hedeflenen tepkiye uygun ya da özgün olması gerektiği anlamına gelir. Özellikle FITT prensibinin type kavramı ile ilişkili bir prensiptir. Buna göre öncelikle amacınızın ne olduğunu doğru bir şekilde belirlemeniz gerekiyor. Diyelim ki amacınız esnemek ise kardio yapmanız esnekliğinizi artırmaz. Bu hedefe ulaşmak için mutlaka esneme egzersizleri yapmalısınız.

Daha açık bir şekilde ifade edilecek olursa SAID prensibine göre, vücut herhangi bir stres altına girdiğinde beden bu strese dayanabilmek için bazı uyarlamalar yapmaya başlar. Ancak bu uyarlamanın hızı ya da zamanı kişiden kişiye göre değişir. Örneğin motor nöron yapısı kalıtsal olarak daha işlevsel olan sporcularda bu uyarlama süreci daha kısa sürecektir. Bu da daha hızlı bir gelişim sağlayacaktır. Yani gelişim de genetik faktörler de etkilidir.

Kan Hücumu Prensibi: Pump etkisi olarak da bilinen bu prensibe göre kaslara daha fazla kan pompalanması daha fazla büyüme sağlar. Pump etkisinin oluşabilmesi için dev setler yapılabilir. Dev set ise bir bölgeyi çalıştırmak için yapılan egzersizlerin arada dinlenip ara vermeden ardı sıra yapılmasıdır.

Negatif Yerçekimi Prensibi: Amaç daha fazla ağırlık ya da daha fazla tekrar ile kısa sürede kuvvet ve hacim kazanmaktır. Bunu sağlamanın yolu ağırlıkları indirme süresinin kaldırma süresine göre biraz daha uzun tutulmasıdır. Diyelim ki bench press yapıyorsunuz. Barı 1 saniyede kaldırıyorsanız, 2 saniyede indirirseniz negatif kuvvetin etkisiyle kaslarınızın daha fazla çalıştığını hissedebilirsiniz. Bazen bu sağlamak her tekrarda mümkün olmayabilir. Bench press yaparken 10 tekrar yaptıktan sonra artık gücünüzün kalmadığı duruma geldiğinizde ağırlığı kaldırırken bir arkadaşınızdan yardım alabilirsiniz. Ancak eküri ağırlığı indirirken yardım etmez ancak yaralanmaları önlemek için tetikte bekleyebilir. Avantajı daha fazla kas yapımını tetikler, dezavantajı ise eküri gerektirmesidir. Beklenen etkiyi görmek için her antrenman da uygulanmamalıdır. Örneğin 2 hafta bu prensibi uyguladıktan sonra 6 hafta uzak durabilirsiniz.

Vücut Geliştirme Yöntemleri

Aşırı yük ilkesinin bir gereği olarak ağırlık çalışmalarınızı tükenme noktasından sonra da devam ettirmeniz gerekiyor. Çünkü yapılan araştırmalar tükendikten sonra yapılan tekrarların daha yoğun bir uyarılma sağladığı ve sonuç olarak daha fazla kas yapımını tetiklediğini göstermektedir. Spor biliminde ve vücut geliştirmede çok önemli olan ve yukarıda açıklanan temel ilkelerin daha iyi ve etkili bir şekilde uygulanmasını sağlayan ve sizi tükenme noktasının ötesine taşıyabilecek vücut geliştirme teknikleri ise aşağıda özetlenmiştir:

1. Hileli Tekrarlar Tekniği: İngilizce’de cheat reps olarak geçer. Aldatmaca olarak da bilinen bu yöntem bir hareketi yaparken tükendiğinizi hissetmeye başladığınızda vücudunuzdan ya da bir eküriden destek alarak egzersizleri tamamla anlamına gelmektedir. Yani bir tekrar sayısına ulaşamadan daha az egzersiz yapmak yerine antrenman sonunda hileli çalışmalar yapmak daha faydalıdır. Bu teknik Arnold tarafından sıklıkla kullanılan ve videolarında da bahsettiği en etkili tekniklerden biridir.

2.Zorlamalı Tekrarlar Tekniği: Forced reps olarak bilinen bu vücut geliştirme tekniği negatif yerçekimi ilkesi ile de ilgilidir. Nasıl ki bu ilkeyi uygularken bir yardımcı gerekiyorsa zorlamalı bir tekrar için de yardımcı gerekir. Hileli tekrarlar yönteminin başka bir versiyonudur. Tükenme noktasında özellikle ağırlıkları kaldırma sırasında vücudunuzdan değil başka birinden yardım almak anlamına gelir. Ancak yardım sadece barın üzerinize düşmenizi engelleyecek hafiflikte olmalıdır ve ağırlığın yukarı itilmesi sırasında uygulanmalıdır.

3.Piramit Tekniği: Holistik çalışma tekniği olarak da bilinir. Özellikle orta ve ileri seviyeye gelen ve gelişimi yavaşlayan sporcular için kasları şaşırtma teknikleri arasında yer alır. Kas kütlesini artırmak için spor salonlarında en çok uygulanan tekniklerden biridir. Sistemsel olarak her sette ağırlık artarken tekrar sayısı azaltılır. Örneğin bench press üzerinden örneği somutlaştıralım.

  • Set: 50 kg x 14 tekrar
  • Set: 60 kg x 12 tekrar
  • Set: 70 kg x 10 tekrar
  • Set: 80 kg x 8 tekrar

Bu örnekte dikkat edilmesi gereken nokta ise ilk sette 50 kg ile başlarken 14. Tekrarı yaparken zorlanma olup olmadığıdır. Eğer zorlamma yoksa ilk set için 50 kilogram kütleyi biraz daha artırmanız gerekebilir. Bu teknik aynı zamanda ters piramit olarak da uygulanabilir. Yine ilk sette 80 kg x 8 tekrar ile başlayıp son sette ise 50 kg x 14 tekrar yapılabilir. Buradaki amaç dönüşümlü olarak piramit ve ters piramit uygulayarak daha fazla pump etkisi oluşturmaktır.

4.Drop Sets (Azalan Ağırlık ) Tekniği: Bu yönteme göre her sette kullanılan kütlelerin ağırlıkları azaltılır ve beklemeden ikinci sete geçilir. Vücut geliştirme literatüründe en çok Arnold tarafından önerilen bir teknik olmuştur. Yine meşhur ve vazgeçilmez göğüs hareketi üzerinden bir örnek verecek olursak, ilk sete bara 5 eşit plaka taktıysanız ikinci sette eküriniz hemen plakalardan birer tanesini atar ve siz de dinlenmeden hemen ikinci sete geçersiniz. Kendiniz yaparsanız dinlenmiş olursunuz ve etkili olmaz. Olumsuz yanı birlikte çalışmayı gerektirir.

5.Süper Set Tekniği: Daha fazla gerilme ve pump etkisi oluşturmak için bir bölgenin çalıştırılmasına yönelik egzersiz yapıldıktan sonra başka bir bölgenin egzersizine geçilir. Örneğin biceps egzersizi sonrasında minimum bir dinlenme süresinden sonra triceps egzersizine geçilmesidir. Dev set tekniği ise yukarıda kan hücumu ilkesi başlıklı bölümde açıklanmıştı. Bakın vücut geliştirmenin kralı Bilgehan Koç bu teknikleri ne güzel açıklamış.

Yukarıda açıklanan ağırlık antrenmanı teknikleri ile siz de hayal ettiğiniz bir vücuda daha kısa yoldan ulaşabilirsiniz ancak bu vücut geliştirme teknikleri uygulanırken sakatlıkların önüne geçmek için spor hocanızdan ya da deneyimli bir arkadaşınızdan yardım almalısınız.

Evde Vücut Geliştirme Teknikleri

Kas geliştirmeye yeni başlayanların en çok merak ettiği konulardan biri de “evde vücut geliştirme mümkün müdür değil midir?” sorusudur. Evde kas geliştirme teknikleri ile tabii ki mümkündür fakat bir uzmandan yardım almanız gerekir.

Etkili evde vücut geliştirme yöntemleri için evde kas geliştirme yolları başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.


Bu yazıyı okuyanlar şu yazıları da okudular:

 

Merhabalar: Daha İyi Gülümsemeniz İçin Size Uzmanlarından Önerilerimiz Var

3 comments

  • Teşekkürler bilgilendirme için. Spor salonuna da gitmeden az da zamanla kilo vermenin yolunu gösterdiğiniz için ayrıca teşekkürler.

  • kesinlikle spor salonuna gitmeden de sağlıklı ve hızlı bir şekilde kilo verebilirsiniz Süleyman Bey, kilo vermede en etkili yöntemlerden biri öğün sayısını ve şekerli besinleri azaltmaktır.

  • Önemli olan Niyet etmek -kararlı olmak -sonra sonuçları görünce yapma deseler bile kendin yaparsın

Bir cevap yazın