İştahsızlık problemi yorgun olmanıza mı neden oluyor? Gittikçe yaygınlaşan anoreksiya ile ilgili bu rehberde anoreksiya nedir ve anoreksiya belirtileri nelerdir gibi sorulara odaklanıp anoreksi hastaları ne gibi problemler yaşıyor öğrenebilirsiniz. Ayrıca bu yazıda anoreksiya çeşitlerinden anoreksiya nervoza hakkında da önemli bilgiler bulabilirsiniz. İştahımı artırmak istiyorum ve en iyi iştah açıcı yiyecek ya da iştah açıcı şurup hakkında bilgi almak istiyorum diyorsanız bu yazı tam size göre diyebilirim.

anoreksiya belirtileri

Anoreksiya Nedir?

Ya da en etkili iştah açıcı ilaçlar nelerdir sorusunun cevabı da yine bu makalede yer alıyor.

Yemek yiyemediğin için kolların cağ gibi mi oldu? Kolunu kaldıracak halin yok mu? Zaten yemek yemek de istemiyorsun. Ne olacak bu halin, düşündün mü?

İşte iştahsızlık sorunu, iştah açıcı şurup ve iştah açıcı ilaçlar hakkında en bilimsel bilgiler “Kaliteli Beslenme” farkıyla sizlerle.

Anoreksiya ya da iştahsızlık

Kimileri yemek yemek için can atarken kimileri de yemek duyduğu anda kaçarlar. Bazıları her saat başı yemek yerken bazıları da saatlerce aç kalmasına rağmen yemek istemez. Sağlıklı yaşam açısından her ikisi de yanlıştır. Sürekli yemek yeme isteği sağlıklı bir durum olarak görülmez.

Eğer kişi yemek yedikten hemen sonra açlık hissediyorsa bu metabolik bir rahatsızlığın işareti olabilir. Örneğin şeker hastalığının başlangıcında yemek yedikten hemen sonra tekrar acıkma söz konusu olabilir.

Bazı durumlarda da kişinin yemek yeme isteği azalabilir. Örneğin grip, nezle, faranjit ve sinüzüt gibi hastalıklarda bazen mide bulantısı olabileceği için iştah da azalabilir. “Oh ne güzel benim hiç iştahım yok, böylece kilo almam ya da kısa sürede kilo veririm.” diye düşünmeyin. İştahsızlık altında yatan ciddi bir rahatsızlık olabilir. Bu nedenle önemsemek gereken bir durumdur.

Sindirim sistemindeki bozukluklarda, bağırsaklardaki problemlerde, parazit durumlarında, karaciğer ya da böbrek hastalıklarında ve kanser gibi durumlarda iştahsızlık ortaya çıkabilir Ayrıca verem, mikrobik enfeksiyonlar Allah göstermesin AİDS gibi durumlarda da iştah kaybı görülebilir. Peki, ama iştahsızlık nedir gelin şimdi onu görelim.

Anoreksiya nedir?

Eğer kişinin yemek yeme isteği azalmışsa ve her zaman alışkın olduğu yemek yeme miktarında bir azalma varsa, yemek yerken yoruluyorsa, yemek yemek adeta eziyete dönüyorsa bu duruma iştahsızlık denebilir. Eğer kendinizde iştahsızlık olduğunu düşünüyorsanız ve bir haftadan daha fazla süren bir iştahsızlık problemi ile karşı karşıyasınız hemen doktora gitmeniz gerekir.

Daha bilimsel bir şekilde anoreksiya nedir sorusunun cevabı ise şöyle verilebilir: Bir çok hastalık ya da duruma bağlı olarak ortaya çıkan iştah kaybı tıbbi olarak anoreksiya olarak adlandırılır (1). O halde anoreksiya denilince aklımıza iştah kaybı ya da iştahın azalması gelebilir. Ancak anoreksiyanın çeşitleri vardır. Bu yazıda onları da göreceğiz. Peki, iştahsızlık ya da anoreksiya neden olur?

Anoreksiya nedenleri

Anoreksiyanın ya da iştahsızlığın üç ana nedeni vardır Bunlar; hastalıklar, olumsuz davranışlar ve ruhsal sorunlar olarak sınıflandırılabilir. Kimileri bu sınıflandırmayı daha ayrıntılı ve çok boyutlu olarak ele alabilir. Yani biz iki ana boyut açısından iştahsızlığın nedenleri inceliyoruz ancak başkaları daha farklı temel boyutlar bağlamında da konuyu inceleyebilirler.

Hastalıklara baktığımızda insanlar tarafından çok ciddiye alınmayan grip hastalığında bile iştah kaybı görülebilir. Ancak bazı grip türlerinde ölümün bile olacağı akıldan çıkarılmamalı, ciddiye alınmalı ve hemen bir doktora başvurulmalıdır.

Bunun dışında insanlar tarafından sinsi hastalık olarak adlandırılan ya da kötü hastalık olarak nitelendirilen kanser, verem ve HIV virüsünün yol açtığı AIDS gibi hastalıklarla da ciddi iştah kayıpları olabilmektedir. Ayrıca hazmedememe yani hazımsızlık artık küçük yaşlardaki çocuklarda bile yaygınlaşan reflü ve ülser gibi durumlarda da yemek yeme isteği ortadan kalkabilir ya da azalabilir. Mesela reflü vakasında kişi yemek yediği zaman ağzına acı su geleceği ya da midesi yanabileceği için yemek yemek istemeyebilir. Yine iştahsızlık sonucunda yemek yiyemeyen ve bu nedenle kabızlık problemi yaşayan kişilerden kabız olma endişesine kapılarak psikolojik olarak iştahsızlık yaşayabilir.

Anoreksiya için anoreksiya nervoza, kaygı, depresyon, parazit kökenli bir enfeksiyon giardiasis, göğüste yanma, hipertiroidi, hamilelik, hepatit, alkolizm ve grip, nezle gibi durumlarında aralarında bulunduğu muhtemel 160 tane neden sayılabilir (2).

Anoreksiya nedenleri olumsuz davranışlar bağlamında ele alındığında karşımıza birçok hastalığın oluşmasında etkili rol oynayan alkol içme ve sigara gibi kötü alışkanlıklar çıkmaktadır. Yani alkol ve sigara iştah azaltabilir. Aynı zamanda iştahı azaltan bir başka kötü huy da hareketsiz bir yaşam sürmektir; çünkü kişi yemek yedikten sonra hiç hareket etmiyorsa enerjisini harcayacak için bir yer bulamıyorsa acıkması da zaman alabilir ve bu nedenle iştahı azalabilir.

İştahsızlığın azalmasında önemli bir rol oynayan diğer olumsuz bir davranış ise bir öğünde aşırı şekilde yemek yemek, mideyi tıka basa doldurmaktır. Bir önceki öğünde midesini tıka basa dolduran kişi bir sonraki öğünde daha az yemek yemek isteyebilir.

İştahsızlığın üçüncü ana nedeni yukarıda da ifade edildiği gibi ruhsal nedenler ya da psikolojik faktörlerdir. Bunların başında hiç şüphesiz stres ve depresyon gibi bozukluklar vardır.

Aşırı stres ve depresyon durumlarında bazı insanların iştahları azalırken, bazılarının iştahları da artabilir. Üzüntüsünden hiç yemek yemez hale gelenler bile vardır, bu tür insanlar çareyi yemek yemekte ararlar. Bir diğer psikolojik neden de yeme bozukluklarının olmasıdır. Özellikle genç kızlarda oluşan güzellik arzusu, medyadan gördüğü sıfır bedenli modellere özenle onlar gibi olma tutkusu ve bu amaca ulaşabilmek için yediklerini geri çıkarma davranışı ve yemek yemekten pişmanlık duyma iştahsızlık sebebidir.

Kanser, iştah kaybına neden olabilir ve eğer istenmeyen bir şekilde kilo kaybı varsa mide, kolon, yumurtalık ya da pankreas kanserleri (3) söz konusu olabilir.

Zaten doktorlar tümör ya da kanser gibi durumlardan şüphelendiklerinde size “Kilo kaybı var mı, istemediğin halde kilo verdin mi?” diye sorular sorabilirler. Şimdi gelelim anoreksiya belirtileri nelerdir sorusunun cevabına.

Anoreksiya çeşitleri

Sağlıklı yaşam için insanların sağlıklı beslenme kurallarına uymaları gerektiğini daha önce bir çok yazımızda vurgulamıştık. Ancak bu yeterli değildir. Doğru şekilde beslendiğinizden emin olmalısınız. Maalesef bir çok kişi yanlış besleniyor ve bunlar yeme bozukluğu bağlamında ele alınabilir.

En yaygın görülen yeme bozukluklarından biri ise anoreksiya nervoza hastalığıdır. Bunlar dışında bulimia nervoza ve atipik yeme bozukluğu da vardır ancak biz bu makalede anoreksiya nervoza çeşitleri üzerinde duracağız. Sonra da iştahsızlık hakkında bilgiler vererek iştah açıcı ilaçlar sağlıklı mıdır sorusuna odaklanacağız.

Özellikle medyada görülen sıfır bedenli sanatçı ya da artistlere özenen bazı gençlerde görülebilen anoreksiya nervoza nedir ona bakalım. Çünkü bu hastalık bazı takıntılı davranışlar nedeniyle ölüme kadar gidebilen ciddi bir hastalıktır.

Anoreksiya nervoza nedir?

Bir yeme bozukluğu olan anoreksiya nervoza hastalığında genellikle kişi, mümkün olduğunca kilosunu koruma eğiliminde olup yiyecekleri sınırlandırır, geri çıkarır ve aşırı egzersiz yapar (4). Bu hastalığa yakalananlar yani;

Anoreksiya nervoza hastaları, yemek yemeyi istemezler, aç olduklarını inkar edebilirler, dikkat dağınıklığı ve odaklanma güçlüğü yaşayabilirler, vücut şekli ve büyüklüğünde takıntılı davranışlar gösterebilirler, yemeklerde öğün atlayabilirler, yememek için bahaneler üretebilirler, sadece düşük kalorili yiyeceklerden az miktarda yiyebilirler, yediklerini geri çıkarabilirler, yiyecekleri gıdaları tartmak isterler, zayıflamak için aşırı egzersizler yapabilirler, şişmanlıktan korkarlar, şişman olduklarını düşünürler ve duygusal sorunlar yaşayabilirler (5).

Anoreksiya belirtileri

Yukarıda anoreksiya nervozanın aslında ruhsal bir hastalık sonucu ortaya çıkan bir yeme bozukluğu olduğunu ifade ettik. Ayrıca yukarıda anoreksiya nervoza nedir sorusunun cevabını verirken anoreksiya nervoza belirtileri nelerdir sorusunun da cevabını vermiş olduk. Başka bir kaynakta ise anoreksiya belirtileri;

  • Tehlikeli olarak kilo verecek şekilde katı bir diyet yapma
  • Yiyeceklerdeki yağ oranı ve kalori konusunda takıntı
  • Küçük parçalar halinde, tek başına ya da gizleyerek yeme
  • Adet döngüsü kaybı
  • Depresyon, stres ya da uyuşukluk
  • Saç dökülmesi
  • İçe kapanık olma

olarak sıralanmıştır (6). Tabi bu belirtilerin biri ya da bir kaçı aynı anda olabileceği gibi bunların hepsi de olabilir.

Anoreksiya tedavisi

Bu ruhsal bir sorun ya da daha doğru ifadesiyle hastalık olduğu için hasta psikiyatrik tedavi almalıdır. Buna tabi ki bir doktor karar verecektir. Eğer bu tür bir hastalığınız olduğunu düşünüyorsanız yukarıda ifade edilen anoreksiya belirtileri sizde ya da bir yakınınızda varsa psikiyatri bölümünden randevu alabilirsiniz. Doktor hastaya bazı antidepresan ilaçlar yazabilir.

Gerekli görülürse iştah açıcı şurup da doktor tarafından önerilebilir. Ancak doktor önermeden kesinlikle kullanmamak gerekir. Eğer hastalık çok ciddi bir şekilde gelişmişse yani kişinin yaşam fonksiyonları tehlikeye girdiyse doktor sizi hastaneye yatırabilir.

İştah açıcı yiyecekler

İştahsızlık problemlerinde doktorunuzun size neler önereceği çok önemlidir. Eğer doktor iştah açıcı şurup önerirse ve reçeteye yazarsa onun önereceği şekilde kullanabilirsiniz. Ancak doktor sizi muayene ettikten sonra herhangi bir sağlık sorununuz yoksa yediğiniz bazı yiyeceklerle iştahınızı artırabilirsiniz ya da normal olması gereken seviyeye getirebilirsiniz.

İştah açıcı yiyeceklerin etkisinden yararlanabilmek için bazı önlemler alınabilir. Bunlar;

  • Her sabah kahvaltı yapmak
  • Az ama sık sık yemek
  • Sağlıklı aperatifler yemek
  • Güzel kokmayan yiyeceklerden uzak durmak
  • Yemeklere baharat katmak
  • Daha az lifli beslenmek
  • Egzersiz yapmak
  • Yeterli su içmek
  • Yemek günlüğü tutmak
  • Büyük menüler kullanmak
  • Hızlı yemek
  • Çinko içeren yiyecekler yemek
  • Besin takviyelerinden yararlanmak

olarak sıralanabilir (7). Burada daha az lifli yemeden bahsediliyor. Lifli beslenmek sağlıklı beslenme için dikkat edilmesi gereken en önemli kurallardan biridir. Yani kişi aşırı oranda sebze ve meyve yiyorsa bir öğünde diğer öğün için iştahı kapanabilir. Bu nedenle bir öğünde daha az sebze yenmesi diğer öğün için iştahı dengede tutabilir. Peki ama iştahsızlık sorunu ile karşı karşıya olanlar yukarıda da ifade edildiği gibi çinko iştahı açabilir. Ayrıca avokado, muz, patates, bezelye ve tatlı meyvelerden yararlanılabilir (8). Bunlar dışında adaçayı, B vitamini içeren yiyecekler ya da B vitamini takviyeleri, ahududu, baharatlar, zerdeçal da iştahı artırmak için kullanılabilir. Ancak iştah açıcı şurup doktor önerilmeden kesinlikle kullanılmamalıdır. Bazen çok ciddi durumlarda doktor zaten içmenizi isteyebilir. Ancak kilo almak istiyorsanız doktorun önerisi olmadığı halde kullandığınız iştah açıcı şurup sizi amacınıza ulaştırmayabilir.

Bu yazıda yani anoreksiya rehberinde iştahsızlık, anoreksiya nedir, anoreksiya belirtileri nelerdir, anoreksiya norvoza nedir gibi soruların cevaplarını sağlığa verdiğimiz önem bağlamında en önemli bilimsel bilgiler ışığında ele aldık. Ayrıca bir anoreksi hastasının hangi davranışları sergileyebileceği konusunda bir fikir sahibi oldunuz. Bu yazıyı okuyarak iştahsızlık kavramını, iştah açıcı şurup ne zaman kullanılır ya da kullanılması uygundur, iştah açıcı yiyecekler nelerdir sorusunun cevabını da öğrenmenizi amaçladık.

Bir yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu etiketleri kullanabilirsiniz. HTML :

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>